Duim-, speen- en vingerzuigen 

Het is algemeen bekend dat kinderen op een gegeven moment het duimen moeten afleren.

Een kind duimt meestal omdat dat zekerheid geeft, het is een vertrouwd gevoel. Toch is het belangrijk om een kind het duimen zo vroeg mogelijk af te leren. Naar mate kinderen deze gewoonte langer hebben, wordt het namelijk moeilijker om ermee te stoppen. Probeer het duimen bij jonge kinderen zoveel mogelijk te beperken, bijvoorbeeld alleen als troost en bij het naar bed gaan; de momenten dat uw kind de zekerheid van zijn duim nodig heeft. Een kind kan overigens beter op een speen zuigen dan op zijn vingers of duim, aangezien de speen naar de anatomie van de kindermond is gevormd. Een speen richt daarom minder schade aan bij het gebit dan een duim of vingers.

Waarom is duimen nou niet goed?

Veel duimen kan als gevolg hebben dat uw kind veel met zijn mond open gaat zitten en veel door zijn mond gaat ademen. Mond-ademen kan verschillende problemen tot gevolg hebben. Hieronder de problemen die zich kunnen voordoen als gevolg van duimen (of zuigen op vingers) op een rijtje:


Gebit en kaak

Tijdens het duimen drukt het kind met zijn duim tegen zijn boven- en ondertanden en tegen het verhemelte. De tanden van uw kind kunnen hierdoor scheef komen te staan en het verhemelte kan hoog en smal worden.

De tong duwt bij kinderen die duimen en / of door hun mond ademen meestal bij iedere slikbeweging tegen de tanden aan en veroorzaakt een ovaal vormige opening tussen de voortanden. Met een juiste slikbeweging is dit voor een groot gedeelte weer te herstellen als je er redelijk vroeg bij bent. Des te minder ben je kwijt aan de orthodontist!

Gehoor

Het kind kan slechter gaan horen.
Slikken is belangrijk voor het schoonhouden van het middenoor. Als een kind door zijn mond ademt droogt de mond uit. Het gevolg hiervan is dat het kind minder vaak zal hoeven slikken dan als het door de neus zou ademen. Het middenoor wordt dus minder vaak gereinigd, dit kan ontstekingen en daar mee samen hangende slechthorendheid tot gevolg hebben. Slechthorendheid kan weer leiden tot spraak- en taalachterstanden.

Gezondheid

Het kind is meer vatbaar voor infecties.
De neus verwarmt, bevochtigt en zuivert de lucht die binnenkomt. De mond heeft deze mogelijkheden niet. Het kind ademt koude, droge en ongezuiverde lucht in. Hierdoor ontstaan sneller infecties als: verkoudheid, hoesten, keelpijn en oorontsteking. Bovendien bestaat er een grotere kans op cariës (gaatjes) in het gebit bij mond-ademen.
Kinderen die veel door de mond ademen zijn sneller en vaker ziek.

Slappe spieren

Als de mond van het kind altijd open hangt worden de spieren van lippen, tong en wangen slapper. Deze spieren zijn belangrijk voor een goede ontwikkeling van het gebit, de kaken en het verhemelte.
    

Hier zie je de tong duidelijk tussen de tanden door piepen

Uitspraakfouten

Als de tong slap is zal de articulatie minder nauwkeurig verlopen. Met name de uitspraak van de /s/ en /z/ de /t/ en /d/ en de /n/ en /l/ worden bemoeilijkt door een slappe tong. Kinderen gaan dan slissen of lispelen. Sommige ouders vinden dit bij jonge kinderen nog wel schattig. Toch is het zaak dit snel af te leren. Als het kind ouder wordt zal het kind er zelf steeds minder blij mee zijn, want dan is het niet echt meer schattig en maakt het een wat slome of domme indruk.
Het is belangrijk het kind het duimen af te leren in combinatie met het stimuleren van de mondmotoriek. Dit kun je stimuleren door kauwen met de mond dicht, water spoelen van de ene wang in de andere, gekke bekken trekken voor de spiegel, met de tong klakken, enz. Bij jonge kinderen is het belangrijk bij het voeren het kind zelf van de lepel te laten happen en niet de lepel naar boven weg te trekken. Door het zelf afhappen wordt de mondmotoriek gestimuleerd.

Ademen door je neus is beter

Om alle hierboven genoemde redenen is het belangrijk dat uw kind door de neus ademt en het duimen afleert. Natuurlijk is dat voor een ouder best moeilijk om te bewerkstelligen, want je wilt je kind geen verdriet doen. Maar met een beetje uithoudingsvermogen en discipline zal het allemaal best meevallen en kan het 'lijden' sneller voorbij zijn dan je verwacht! Het is belangrijk van te voren te bedenken wanneer en waar en waarom uw kind het liefste duimt. De manier van afleren kan hiervan afhankelijk zijn. Bovendien is het goed te weten wat de moeilijkste momenten zijn voor het kind om niet te duimen. Bij kinderen die zowel overdag als ‘s nachts duimen is het verstandig het duimen eerst overdag en dan pas ‘s nachts af te leren.

Maar het duimen geeft rust en troost...

Dat klopt en rust en troost zijn zeer belangrijke factoren voor ieder kind. En dus moet je hem of haar het duimen afleren op zo'n manier dat de rust en de troost in andere dingen kunnen worden gevonden. Als uw kind veel moeite heeft met het afleren van het duimen kunt u de hulp van een logopedist inroepen. Vaak heeft zij creatieve oplossingen en daarnaast zijn het natuurlijk ook de vreemde ogen die dwingen! Het kind zal in de meeste gevallen maar een aantal keer hoeven komen om het duimen af te leren. En verder moet je natuurlijk vooral met je zelf (en je partner) afspreken dat je even doorzet en niet meteen zwicht voor gehuil en geprotesteer; het zal even volhouden zijn, maar meestal is het dan binnen een dag of twee klaar en wordt er niet meer naar de speen / duim gevraagd!