Logopedie is meer dan spraakles!

 

Logopedie , Presentatie en Communicatie


Logopedie is meer dan spraakles alleen. Het bestaat uit twee griekse woorden die letterlijk "woord" en "opvoeden" betekenen. Spreken is een middel om contact te maken en om zich kenbaar te maken. Dit geldt voor zowel kinderen als voor volwassenen.

Iedereen heeft zijn eigen manier van spreken en denkt daar niet bij na; het is een automatisme en maar weinigen weten hoe het spreekproces nou eigenlijk verloopt en wat er allemaal mee te maken heeft. Mensen worden zich hiervan vaak pas bewust op het moment dat dit proces niet meer vanzelfsprekend verloopt bij zichzelf of bij hun kind. Een logopedist kan dan uitkomst bieden. Primaire factoren van het spreekproces zijn :


Spraak

Taal

Stem

Gehoor


logopedie is voor iedereen!

Logopedie voor kinderen is bij een groot publiek bekend. Logopedie kan echter ook voor volwassenen een enorme verrijking zijn. Het belang  van een goede verbale en nonverbale communicatie is groot , evenals van goede presentatie capaciteiten.

Een bepalende rol hierbij wordt gespeeld door de eigen logopedische vaardigheden en daar valt prima aan te werken. 

Stem

Door een verkeerd stemgebruik kunnen stemklachten ontstaan zoals heesheid en een pijnlijke keel. Een stem kan saai klinken door een zwakke intonatie en daardoor geen luisteraar boeien.

Of een stem klinkt te kinderachtig, te vrouwelijk of te mannelijk en dit kan problemen geven in de privé en de werksfeer. Ook daar kan met logopedie aan gewerkt worden.

Mensen zijn hees of schor, praten te hard of juist te zacht of hebben pijn in hun keel bij het praten. Bij leerkrachten is het niet zelden een reden om zich  ziek te melden, omdat stemgeven op een gegeven moment gewoonweg niet meer gaat. Wat veel mensen echter niet weten, is dat een verwaarloosd stemprobleem kan leiden tot ernstige complicaties: bijvoorbeeld tot stembandcarcinoom. Het is dus zaak zo snel mogelijk goede stemtechnieken aan te leren, voordat heesheid leidt tot knobbeltjes die op hun beurt weer ontaarden in poliepen en erger.   

Ook kinderen kunnen hees of schor worden als ze bijvoorbeeld veel schreeuwen of stripfiguren imiteren. Een logopedist helpt mensen hun stem op de juiste manier te gebruiken door adem- en stemoefeningen. 


Spraak

Door een slechte spraaktechniek kan iemand slecht te verstaan zijn en met veel speeksel praten. Of hij praat te snel of juist te langzaam. Misschien spreekt hij bepaalde letters niet uit, slist of stottert hij. Ook accenten en dialecten kunnen averechts werken. Na een hersenbeschadiging kunnen spraakproblemen optreden dit wordt dysarthrie genoemd.

Wanneer je met elkaar praat is het belangrijk dat je elkaar verstaat, niet alleen door dezelfde taal te spreken, maar ook door de letters verstaanbaar uit te spreken. De manier waarop je woorden uitspreekt noemen we "spraak". Er zijn veel verschillende manieren van spreken. De een spreekt ABN, de ander Haags of Amsterdams. Wanneer je hetzelfde dialect spreekt kun je elkaar goed verstaan. Spreekt de een ABN en de ander Haags wordt het al wat moeilijker.

Wanneer is spraak goed verstaanbaar?

- Als je je mond goed open doet en je lippen en tong beweegt tijdens het spreken
- Als je niet te snel spreekt
- Als je alle letters goed uitspreekt, dus geen delen van woorden en zinnen inslikt.

Uitspraak
Om aan al deze voorwaarden te voldoen moet je natuurlijk wel alle letters goed kunnen maken. Kinderen moeten dat leren. Ze leren dat stapje voor stapje. Sommige klanken zijn moeilijker dan andere. Vooral de /s/ en de /r/ zijn moeilijke klanken die het kind ongeveer pas op 5/6 jarige leeftijd goed kan uitspreken. Tot die tijd laten veel kinderen deze klanken weg of ze vervangen ze door andere klanken. ( schoen wordt choen, rat wordt lat) Vaak vinden kinderen ook combinaties van klanken moeilijk zoals bijvoorbeeld in de woorden : trap,  broodhamster, meenemen. Dit is een normaal proces, dat bij het ene kind sneller gaat dan bij het andere. Maar wanneer u merkt , dat er toch wel een steeds groter verschil zit tussen de spraak van uw kind en dat van zijn leeftijdsgenootjes, dan is het wel verstandig om eens advies aan een logopedist te vragen.

Ook voor volwassenen is een goede uitspraak niet altijd vanzelfsprekend. Niemand vindt het leuk om telkens weer iets te moeten herhalen omdat anderen je niet goed verstaan. En ook van het slissen kun je afkomen als je volwassen bent. Aarzel niet om eens langs te komen voor een advies. Vaak is er in een relatief kort tijdsbestek heel wat te verbeteren aan uw uitspraak met alle voordelen vandien!


Stotteren
Spraak kan ook moeilijk verstaanbaar zijn omdat iemand met horten en stoten spreekt, hakkelend of stotterend. Ook dan kan een logopedist hulp bieden. In onze praktijk richten we ons zoveel mogelijk op het trainen van fluency vaardigheden d.m.v. adem-stemkoppelingstechnieken, ontspanning tijdens het spreken en het verbeteren van de articulatie.


Taal

Door een onvoldoende taalbeheersing kan iemand bij het spreken ook behoorlijk in de moeilijkheden komen; bij kinderen kan dit betekenen dat ze de taal onvoldoende begrijpen en beheersen. Volwassenen die zichzelf -op welke manier dan ook - moeten presenteren dienen zinnen goed te formuleren om de boodschap duidelijk over te brengen. Ook de opbouw van het verhaal speelt hierbij een belangrijke rol. De neurologische taalstoornis afasie kan ook door ons behandeld worden.

Spraak gaat over hoe je woorden uitspreekt. Bij taal gaat het om wat je zegt: welke woorden gebruik je, hoe voeg je deze samen tot een zin enz. Als een kind een vertraagde taalontwikkeling heeft, dan ontwikkelt de taal zich langzamer dan bij leeftijdsgenootjes. Dit kan op verschillende manieren tot uiting komen: een kind begrijpt zijn omgeving niet goed, een kind kent weinig woorden of een kind zet de woorden in een zin in de verkeerde volgorde of laat woorden weg. Als een kind niet wordt begrepen kan het driftig worden. Deze kinderen kunnen dan ten onrechte als lastige kinderen worden gezien. Het gedrag van het kind komt in dit geval voort uit de frustratie van zich niet kunnen uiten of van het niet begrijpen van de omgeving. Als een kind zich bij de logopediste beter leert uitdrukken door de uitgebreide aandacht die er aan de taal wordt besteed, zal het gedrag vaak ook verbeteren. Er zijn ook kinderen die door hun taalontwikkelingsstoornis zich juist heel erg terug trekken en in hun eigen wereldje leven. Als de taal mogelijkheden van het kind groter worden zal het kind vaak ook wat meer naar buiten treden en uit zijn eigen wereldje komen.

Het kan natuurlijk zijn dat er meer aan de hand is. De problemen van het kind komen niet alleen voort uit een taalontwikkelingsstoornis. Het is de plicht van een logopedist om bij het onderzoek en tijdens de behandelingen op te letten of er misschien meer aan de hand is. Het kan zijn dat er nog andere professionele hulp nodig is. De logopedist zal dit openlijk met u bespreken, zodat er samen een goede weg gekozen kan worden. 
Op deze site staat een indicatie van het normale verloop van de spraak / taalontwikkeling,. Dit geeft grofweg een idee, als u twijfelt is het altijd verstandig een logopedist te raadplegen.

 

Gehoor

Als een kind niet goed kan horen heeft dit grote gevolgen voor de spraak-/taalontwikkeling. Een kind leert de spraak en taal door het imiteren van het voorbeeld dat zijn omgeving aanbiedt. Door het verminderde gehoor is het kind onvoldoende in staat om te imiteren. Er kunnen zich dan problemen voordoen in de uitspraak van klanken en woorden. Het kind heeft moeite de klanken in woorden te onderscheiden. Woorden als: paard, staart, taart en kaart klinken allemaal hetzelfde. Op het gebied van taal kan het zijn, dat slechthorende kinderen minder woorden tot hun beschikking hebben en moeite hebben met het vormen van zinnetjes. Kinderen met een verminderd gehoor hebben vaak ook een slechtere concentratie. Wanneer je minder goed kan horen, moet je je meer inspannen om anderen te kunnen verstaan. Ze lijken niet te luisteren en ongehoorzaam, terwijl ze in werkelijkheid misschien te moe zijn om echt te luisteren. Als ouder is het belangrijk om alert te zijn op terugkerende verkoudheden en oorontstekingen; het gehoor is tijdens de verkoudheid minder. Tijdens de behandeling wordt zowel het luisteren als de taal getraind.


Adem

Een onregelmatige en/of te hoge ademhaling zorgt ook voor een onrustige boodschap, naast het feit, dat het gewoon ongezond is en oneconomisch energie verbruikt. Het is vaak de oorzaak van een te zachte, te luide, gespannen of schelle stem. Nervositeit en hyperventilatie-achtige klachten worden ook in stand gehouden door een onrustige "paradoxale " ademhaling. Hierdoor kan men gaan hyperventileren. Steeds meer mensen hebben hyperventilatie. Met logopedie kun je hieraan werken en je adem weer onder controle krijgen op een prettige en gezonde manier.

Hyperventilatie

Steeds meer mensen hebben hyperventilatie. Met logopedie kun je hieraan werken en je adem (en dus je leven) weer onder controle krijgen op een prettige en gezonde manier.
Sinds mei 2006 zijn wij gestart met hyperventilatiegroepjes: Met 2 a 4 mensen doorloop je het traject en worden de technieken aangeleerd. Waar nodig krijg je individuele begeleiding. Het voordeel van deze groepslessen is dat de technieken veelal sneller worden aangeleerd door vergelijkingsmateriaal, je steun hebt van de medestudenten en dat er geen wachtlijsten zijn; je kunt veelal direct aan de slag met de behandeling en dus ben je des te sneller weer op de been.

 

Houding

Een slechte houding wekt vaak niet alleen een ondynamische of juist gespannen indruk, maar belemmert ook daadwerkelijk het ontspannen en vloeiend spreken.

 

Meestal een combinatie van factoren:

 
Gewoonlijk is een logopedisch probleem opgebouwd uit meerdere factoren; het komt zelden voor dat iemand van slechts één van deze factoren last heeft, omdat ze bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Naast houding, adem, stem, spraak en taal zijn er nog meer zaken, die aan de orde komen :



oogcontact                           

evenwichtige spierspanning    

ondersteunende gebaren

fluency                                   

correct mondgedrag 

durf 

luistervaardigheid  

interactie